Günümüzde, devrim niteliğinde şeffaflık, güvenlik ve merkeziyetsizlik seviyeleri sunmak için akıllı sözleşmelerden yararlanan birçok merkeziyetsiz uygulama (DApp) türü görüyoruz. Ne yazık ki, toplu hâlde ele alındıklarından gerçek zamanlı olayların akıcılığını yakalayamıyorlar. Pyth gibi blok zinciri oracle’ları bu noktada devreye giriyor.
Blok zincirleri ve gerçek zamanlı veri kaynakları arasında bir köprü görevi gören Pyth, akıllı sözleşmelerin gerçek dünya bilgileriyle etkileşime girmesine ve devam eden gelişmelere tepki vermesine olanak tanıyan çok önemli bir aracı görevi görür. Pyth’in DApp’lerin çalışma şeklini nasıl değiştirmeyi vaat ettiğini merak ediyor musunuz?
Düşük gecikmeyle gerçek zamanlı veri sunmaktan her veri setiyle birlikte güven aralıkları sunmaya kadar Pyth Network, PYTH token ve merkeziyetsiz finans (DeFi) alanında en hızlı büyüyen finansal oracle’lardan biri olarak ortaya çıkması hakkında bilmeniz gereken her şey burada.
Pyth Network Nedir?
Pyth Network, kripto para birimleri, emtialar ve itibari para birimleri de dahil olmak üzere çok çeşitli varlıklar için gerçek zamanlı, yüksek kaliteli fiyat verileri toplama konusunda uzmanlaşmış, merkeziyetsiz, çekme tabanlı bir blok zinciri oracle çözümüdür. Solana blok zincirinde başlatılan Pyth, özel fiyat verilerini zincir üzerinde paylaşan 90’dan fazla borsa, piyasa yapıcı ve finansal hizmet sağlayıcısını entegre ediyor. Bu veriler daha sonra her 400 milisaniyede bir güncellenir, derlenir ve Pyth kullanıcılarına mümkün olan en yüksek doğrulukta, zamana duyarlı verilere erişim sağlamak için çeşitli akıllı sözleşme uygulamalarına dağıtılır.
Pyth, Ağustos 2021’de nispeten yakın bir zamanda piyasaya sürülmesine rağmen, büyük bir takipçi kitlesi topladı ve 80 milyar dolardan fazla işlem hacmini destekliyor. Ağ şu anda hem zincir üstü hem de zincir dışı 200’den fazla uygulama tarafından kullanılıyor ve DeFi alanında yüksek doğruluklu verilere duyulan gerçek ihtiyacı vurguluyor.
Blok Zinciri Oracle’ları Nedir?
Pyth Network’ün DeFi alanına getirdiği yeniliği gerçekten takdir edebilmek için öncelikle blok zinciri oracle’larının ne olduğunu ve DeFi ekosisteminin temel taşını nasıl oluşturduğunu anlamamız gerekiyor.
Gerçek dünya verileri ile blok zinciri ağlarının dijital dünyası arasındaki köprü olarak bilinen blok zinciri oracle’ları, veri akışları için çevirmen görevi görür. Blok zincirleri kendi ağları dışındaki harici verilere erişemediğinden, blok zinciri oracle’ları zincir dışı fiyat bilgilerini zincir üzerinde yayınlayarak bu boşluğu doldurmaya yardımcı olur. Fiyat oracle’ları, doğru ve zamanında gerçek dünya verileri sağlayarak akıllı sözleşmelerin gerçek dünya olaylarına dayalı bilinçli kararlar almasını sağlar.
Blok zinciri oracle’larının tarafsızlıklarını nasıl koruduklarını merak ediyorsanız, işte burada merkeziyetsizlik devreye giriyor. Veri alma görevlerini birden fazla otoriteye dağıtarak, blok zinciri oracle’ları sağladıkları veriler üzerinde oynanmaya karşı korumalı olduğundan güvenilir kalabilir.
Pyth Network Nasıl Çalışır?
Pyth Network, fiyat oracle bilmecesine çığır açan bir çözüm olarak ortaya çıkıyor. Geleneksel merkezi oracle’ların sınırlamalarını ele alarak, fiyat oracle altyapısına merkeziyetsiz ve açık kaynaklı bir yaklaşım getirmektedir.
Pyth Network’ün benzersiz mimarisi, veri bütünlüğünü, şeffaflığını ve güvenilirliğini garanti ederek, doğru gerçek zamanlı piyasa verileri talep eden DApp’lere güç sağlamak için ideal bir seçimdir. Merkeziyetsiz borsalar (DEX’ler) ve borç verme protokolleri gibi DApp’lerin bulunduğu yüksek verimli bir DeFi ekosisteminde, yüksek güvenilirliğe sahip blok zinciri oracle’ları büyük talep görmektedir. Burada varlık fiyatlarının, teminat gereksinimlerinin ve diğer kritik parametrelerin belirlenmesine yardımcı olurlar.
Güvenilir fiyat oracle’ları olmadan, bu DeFi uygulamaları etkili bir şekilde çalışamaz ve potansiyel olarak istenmeyen yanlış hesaplamalara ve mali kayıplara yol açabilir. DEX’ler, token swaplarını slipajsız bir şekilde düzgün yapamaz, borç verme protokolleri teminatlandırma oranlarını kötü yönetir ve AMM’ler likidite havuzlarını adil fiyatlarda tutamaz. Pyth Network’ün yüksek doğruluklu, zamana duyarlı, gerçek dünya verileri işte bu noktada devreye giriyor.
Pyth Network’ün Mimarisi
Pyth Network’ün benzersiz mimarisi, onu geleneksel fiyat oracle çözümlerinden ayırır. Pyth Network, tek bir veri kaynağına güvenmek yerine, borsalar, piyasa yapıcılar ve geleneksel finans kurumları da dahil olmak üzere çeşitli yayıncı ağlarından gelen fiyat akışlarını bir araya getirir. Daha önce de belirtildiği gibi, bu çeşitli ağ şu anda toplam 90’dan fazla benzersiz fiyat kaynağını içermektedir. Bu merkeziyetsiz yaklaşım, Pyth Network tarafından sağlanan fiyat verilerinin son derece doğru, birinci taraf, manipülasyona karşı dirençli ve herkes için şeffaf olmasını sağlar.
Pyth Network’ün İsteğe Bağlı, Çekme Yapısı
Günümüzde çoğu blok zinciri oracle’ı, zincir üzerindeki bir fiyatı güncellemek için sürekli olarak işlem gönderen zincir dışı bir süreci içeren "itme" modelini kullanmaktadır. Buna karşılık, Pyth Network bu işi Pyth kullanıcılarına devreder. Esasen, Pyth fiyat güncellemeleri Pythnet üzerinde oluşturulur ve Solana blok zincirinde zincirler arası bir mesajlaşma protokolü olan Wormhole Network aracılığıyla zincir dışına aktarılır. Bu izin gerektirmeyen fiyat güncellemeleri, Pyth zincir üstü programının bunların gerçekliğini doğrulayabileceği şekilde imzalanır.
Tipik olarak, Pyth Network fiyatlarının kullanıcıları, fiyatı eş zamanlı olarak güncelleyen ve bunu bir alt uygulamada kullanan tek bir işlem gönderir. Pyth Network her fiyat güncellemesi için gas ücreti gerektirmeyeceğinden ve her işlem referans olarak yeni bir zincir dışı fiyatı kullanabileceğinden, bu sonuçta gas verimliliğini ve daha düşük gecikmeyi teşvik eder.
Pyth Network Bir Blok Zinciri Oracle’ı Olarak Nasıl Yenilikler Yapıyor?
Fiyat oracle’ları DeFi sahnesinde yeni olmasa da Pyth Network, onu diğerlerinden ayırmaya yardımcı olan bir dizi iyileştirme sunuyor. İşte Pyth’in sunduğu temel yenilikler.
Eşsiz Oracle Güncelleme Sıklıkları
Diğer oracle’lar gecikmeler veya merkezileşme riskleriyle karşı karşıya kalabilirken, Pyth Network Solana’nın yüksek performanslı blok zinciri üzerinde çalışır. Pyth 400 milisaniyeye yakın frekanslar vaat ettiğinden, bu neredeyse anlık veri güncellemelerini garanti eder. Saniyenin her kesrinde yapılan güncellemelerle Pyth, gerçek zamana en yakın verileri sağlar. Bu veri güncellemeleri, Pyth kullanıcılarının kullanım için her slotta fiyat güncellemelerini izin gerektirmeden zincire göndermelerine olanak tanıyan isteğe bağlı fiyat güncelleme modeli ile daha da sıklaşır. Bu hız, merkeziyetsizlikle birleştiğinde Pyth Network’ü zamanında ve doğru bilgi gerektiren DApp’ler için oyunun kurallarını değiştiren bir unsur hâline getiriyor.
Veri Güven Aralıkları
Diğer blok zinciri oracle’ları ile karşılaştırıldığında Pyth, tüm fiyat akışları için güven aralıkları yayınlar. Bu aralıklar bir varlığın gerçek fiyatının kesin bir ölçüsüdür, çünkü fiyatlar varlığın nerede işlem gördüğüne bağlı olarak değişme eğilimindedir. Güven aralıklarını devreye sokmanın en iyi yanı, yüksek fiyat dalgalanması anlarında sürekli fiyat bulunabilirliğine olanak sağlamasıdır. Pyth, belirli fiyatların ağa gönderilmesini engellemek ve reddetmek yerine, doğruluklarını değerlendirmek için bu güven aralıklarını kullanır. Bu sayede varlığın gerçek fiyatı, fiyat yansımasının doğruluğunu etkilemek için fiyat tetikleyicileri kullanılmadan ölçülebilir.
Mayıs 2022’deki Terra ekosistem çöküşü olayı sırasında Pyth, UST de-peg (dengesinin bozulması) sırasında LUNA fiyatını doğru bir şekilde takip etmeyi başardı. O zamanlar, diğer fiyat oracle’ları, devre kesicilere neden olan sabit kodlu fiyat tetikleyicileri nedeniyle gecikmeler yaşadı. Bu devre kesiciler, fiyatlar 0,1 USD’nin altına düştüğünde bir varlığın fiyatını güncellemeyi durdurdu. Bununla birlikte, Pyth Network, durum boyunca aktif kalan esnek bir LUNA/USD fiyat akışı ile sağlam bir çalışma süresi sürdürdü.
Zincir Üzerinde Doğrulanabilir Birinci Taraf Verilerinin Kullanımı
DApp’lerin doğrulanmamış kaynaklardan gelen kalitesi şüpheli verilere güvenmek zorunda kaldığı günler geride kaldı. Üçüncü taraf kaynaklardan gelen şeffaf verilere güvenme eğiliminde olan diğer blok zinciri oracle’larının aksine Pyth Network, tek bir veri kaynağına güvenmek yerine birden fazla yayıncıdan gelen birinci taraf fiyat akışlarını toplar. Geleneksel finans ve kripto endüstrilerindeki bir dizi yerleşik finansal kurumdan alınan birinci taraf verileriyle, bu merkeziyetsiz yaklaşım sayesinde bütünlük korunduğu için manipülasyon riski önemli ölçüde azalır. Ayrıca, bu veri kaynakları herkese açıklandığı için kullanıcılar Solana Explorer ile zincir üzerindeki verilerin doğruluğunu teyit edebildiklerinden genel olarak daha fazla şeffaflık söz konusudur.
Pyth Network’ün sektör lideri blok zinciri oracle’ları ile karşılaştırmasını görmek ister misiniz? Pyth ve diğer blok zinciri oracle’ları arasındaki temel farkları vurgulayan Pyth Network ile ChainLink karşılaştırmasına dair derinlemesine bir incelemeyi aşağıda bulabilirsiniz.
PYTH Token Ekonomisi
PYTH tokenlerinin herkese açık işlemlere sunulduktan sonra gelecekteki faydasını merak ediyor musunuz? Pyth Network ekibinin aklındaki en büyük fayda biçimlerinden biri Pyth DAO’ya katılımdır. PYTH sahipleri, PYTH tokenlerine sahip olarak zincir üstü yönetişimde yer alabilir ve Pyth Network’ün geleceğini ve üzerinde çalışılacak temel geliştirme alanlarını belirleyebilir. Bazı sorumluluklara örnekler şunlardır:
Güncelleme ücretlerinin boyutuna ilişkin oylama.
Veri yayıncıları için ödül dağıtım mekanizmasının belirlenmesi.
Blok zincirleri genelinde zincir üzerindeki programlara yönelik diğer yazılım güncellemelerinin onaylanması.
Ürünlerin Pyth Network’te nasıl listelendiğinin ve referans verilerinin (örneğin, fiyattaki ondalık basamak sayısı, referans borsalar) belirlenmesi.
Yayıncıların fiyat akışları için nasıl veri sağlayabileceklerine karar verilmesi.
PYTH’nin faydasının yanı sıra, PYTH’nin token ekonomisi hakkında bazı önemli ayrıntılar:
Maksimum arz: 10.000.000.000 PYTH
Başlangıçta Dolaşımdaki Arz: 1.500.000.000 (%15)
Hak Ediş: PYTH tokenlerinin %85’i başlangıçta kilitlidir ve kilitli tokenler ilk token lansmanından sırasıyla 6, 18, 30 ve 42 ay sonra açılacaktır. PYTH’nin hak ediş planını daha net bir şekilde görselleştirmek için aşağıdaki grafiğe göz atın.
![PYTH vesting schedule](https://static.okx.com/cdn/assets/plugins/contentful/4nqoo8goeymu/4E8AYKgJKxva8kwwqIhJlB/b41db2db639b8cc27c1c9abe68f482a4/PYTH_vesting_schedule.png?x-oss-process=image/resize,w_1280,h_720/format,webp)
10 milyar PYTH token arzının %52’si PYTH Network’ün ekosistem büyümesine pay edilmiştir. Pyth’e katkıda bulunanlar için ayrılan stratejik bir pay olarak belirlenen bu miktar, Pyth eğitimcilerinden Pyth Network’ün ilk yayıncılarına kadar pek çok katılımcıyı ödüllendiriyor. Ekosistemi büyütme girişimleri, Pyth Protokolünü ilerletmeyi amaçlayan araştırma projelerine varlık sağlamayı ve geliştiricileri Pyth Ağı dostu araçlar ve kaynaklar oluşturmaya teşvik etmeyi içerir.
PYTH’nin bu kadar büyük bir kısmı Pyth Network’ün gelecekteki büyümesine ayrılmışken, ekibin projenin gelecekteki büyüme yörüngesinde iddialı olduğunu varsaymak güvenlidir. Bu %52’lik orana ek olarak, %16’lık bir kısım da topluluk ve lansman çalışmalarının yanı sıra protokol geliştirmeye ayrılmıştır. Bu, ideal olarak Pyth Network’e yüce hedeflerine ulaşmak için ihtiyaç duyduğu pazarlama itici gücünü verecek ve oracle araçları ve istikrarlı veri altyapısı gibi temel konularda sağlam bir temel oluşturacaktır.
Pyth Network Geçmişe Dönük Airdrop’una Nasıl Katılabilirsiniz?
Pyth Network geçmişe dönük airdrop için uygun olup olmadığınızı öğrenmek ister misiniz? Kısacası, geçmişe dönük airdrop alıcıları, Pyth verilerini kullanan DApp’lerle etkileşimde bulunanlar veya Pyth Network’ün sosyal medya kanallarıyla etkileşimde bulunan aktif topluluk üyeleridir.
İşte PYTH token airdrop talebinde bulunmaya uygun olanlar için işlemlerin adım adım anlatıldığı hızlı bir kılavuz:
Talep sürecine başlamak için önce Pyth Network’ün airdrop talep sayfasına gidin.
Ardından, aktif olduğunuz Pyth destekli ekosistemleri seçin ve sizin için uygunsa Pyth Discord onay kutusunu işaretleyin. Sayfa daha sonra cüzdan etkinliğinizi ve Discord hesabınızı kontrol ederek kaç PYTH tokeni talep etmeye uygun olduğunuzu hesaplayacaktır.
Tamamlandığında, PYTH token payınız bağlı her cüzdan veya hesap için görüntülenecektir. PYTH Solana’ya özgü olduğundan, payınızı almak için Solana cüzdanınızı bağlamanız gerekecektir.
Bunu yaptıktan sonra, işlemi imzalamak ve talep sürecini tamamlamak için "imzala" düğmesini seçmeniz gerekecektir.
Sonuç ve Sonraki Adımlar
Blok zincirlerinin doğası gereği izole olması nedeniyle, akıllı sözleşmeler genellikle harici veri kaynaklarından bağımsızdır. Neyse ki, Pyth Network’ün önemli bir aracı olarak hizmet vermesiyle, gerçek dünya verilerini kullanarak zincir üzerindeki işlemler arasındaki boşluğu doldurabileceğiz. Doğru veri sağlamaya ve güven aralıklarını dahil etmeye lazer gibi odaklanan DeFi ekosistemi, gerçek potansiyeline ulaşmaya hazırlanıyor. Birçok kişi, Pyth’in DeFi protokollerinin yüksek doğruluklu finansal verilere erişme ve bunları kullanma biçiminde devrim yaratma vizyonunu gerçekleştirmesi hâlinde bunun mümkün olduğuna inanıyor.
Pyth Network hakkında daha fazla bilgi edinmeye ve akıllı sözleşmeleri birinci taraf verileriyle güçlendirmek için zincir üzerindeki veri devrimine katılmaya hazır mısınız? Bir al-sat planı oluşturun ve bugün bizimle PYTH al-sat yapın.
© 2024 OKX. Bu makalenin tamamı çoğaltılabilir, dağıtılabilir veya bu kullanımın ticari olmaması koşuluyla makaleden 100 kelime veya altında alıntı yapılarak kullanılabilir. Makalenin tamamının herhangi bir şekilde çoğaltılması veya dağıtılması halinde şu ifadeye açıkça yer verilmesi gereklidir: “Bu makalenin telif hakkı © 2024 OKX’e aittir ve izin alınarak kullanılmıştır.” Alıntılarda ise makalenin adı belirtilmeli ve makaleye atıfta bulunmalıdır; örneğin “Makale Adı, [varsa yazar adı], © 2024 OKX.” Bu makaleden herhangi bir şekilde türetilen çalışmalara veya makalenin başka şekilde kullanılmasına izin verilmez.